Sunday, May 19, 2024

FACT CHECKS

ภาพของ Rihanna, Lady Gaga และ Katy Perry ที่งาน Met Gala เป็นภาพตัดต่อ

Met Gala เป็นหนึ่งในงานที่ผู้คนตั้งตารอมากที่สุดแห่งปี โดยในแต่ละปีจะมีบุคคลสำคัญระดับโลกจากแวดวงต่างๆ เข้าร่วมอย่างคับคั่ง และล่าสุด มีภาพถ่ายของนักร้องระดับโลกอย่าง Rihanna, Katy Perry และ Lady Gaga ในงานปรากฏบนโซเชียลมีเดีย และได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก โดยมีผู้ชมไปกว่าหลายล้านครั้ง ข้อกล่าวอ้างบนโซเชียลมีเดีย ผู้ใช้บนแพลตฟอร์ม X ได้โพสต์รูปภาพของ Rihanna Katy Perry และ Lady Gaga เข้าร่วมงาน Met Gala ประจำปีนี้ในนิวยอร์ก โดยภาพเหล่านี้มีการแชร์ต่ออย่างเป็นวงกว้าง Source | Archive Source | Archive Source | Archive และเรายังพบรูปภาพพร้อมข้อกล่าวอ้างเดียวกันแพร่กระจายบนแพลตฟอร์มอื่นๆ เช่น Thread ด้วยเช่นกัน Source | Archive Source | Archive Source | Archive อย่างไรก็ตาม เราพบว่าภาพข้างต้นนั้นเป็นภาพตัดต่อ […]

Political

อมรัตน์ ชี้แจง พาดหัวว่าตนไม่รู้จัก “ทะลุวัง” เป็นข้อความบิดเบือน

เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคมที่ผ่านมา น.ส. เนติพร เสน่ห์สังคม หรือ บุ้ง หนึ่งในนักเคลื่อนไหวทางการเมืองกลุ่มทะลุวัง เสียชีวิตลงเนื่องจากภาวะหัวใจหยุดเต้น ระหว่างถูกคุมขังหลังจากศาลอาญามีคำสั่งถอนประกันในคดีมาตรา 112 (ที่มา: บีบีซี) และในวันเดียวกัน มีนักการเมืองและนักเคลื่อนไหวหลายรายออกมาแสดงความเสียใจต่อการจากไปของ น.ส. เนติพร และเรียกร้องสิทธิในการประกันตัวผู้เห็นต่างทางการเมือง โดยหนึ่งในนั้นคือ นางอมรัตน์ โชคปมิตต์กุล อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล และมีข้อกล่าวอ้างบนแพลตฟอร์มต่างๆ ว่า นางอมรัตน์เคยกล่าวว่าไม่รู้จักกลุ่ม “ทะลุวัง” ข้อกล่าวอ้างบนโซเชียลมีเดีย ในวันเดียวกัน (14 พฤษภาคม 2566) มีผู้ใช้ Facebook โพสต์ภาพของนางอมรัตน์ พร้อมข้อความภายในภาพที่ระบุว่า “ไม่รู้จัก ‘ทะลุวัง’ — ‘เจี๊ยบ’ อ้างก้าวไกลไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง” ที่มา | ลิงก์ถาวร นอกจากนี้ มีผู้ใช้ X (Twitter) ได้ตอบโพสต์บนแพลตฟอร์ม X ของนางอมรัตน์พร้อมข้อกล่าวอ้างเดียวกัน ที่มา | ลิงก์ถาวร […]

คนใกล้ชิดยืนยัน ‘ชูวิทย์’ ยังไม่เสียชีวิต 

ในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา มีข้อความแพร่กระจายบนโซเชียลมีเดีย ว่า นายชูวิทย์ กมลวิศิษฏ์ อดีตนักการเมืองและนักธุรกิจชื่อดัง ได้เสียชีวิตลงแล้ว ข้อกล่าวอ้างบนโซเชียลมีเดีย เมื่อวันที่ 21 เมษายน มีผู้ใช้บัญชี X ได้โพสต์ข้อความว่า “ขอแสดงความเสียใจด้วยค่ะ แต่ก่อนที่ท่านจะเสียชีวิต ท่านก็ได้ทําคุณประโยชน์ต่อสังคมและต่อปท.ชาติอย่างมากมายมหาศาลแล้วด้วยเพราะกล้าออกมาแฉ ความชั่วร้ายในบ้านเมืองนี้ ขอให้ท่านชูวิทย์ จงไปสู่ภพภูมิที่ดีๆ” พร้อมโพสต์ภาพนายชูวิทย์กับบุตรสาว ที่มีข้อความในภาพว่า “เฮียชูวิทย์เสียชีวิตแล้ว” โดยโพสต์ดังกล่าวมีการรับชมไปกว่าหนึ่งแสนครั้ง ที่มา | ลิงก์ถาวร และเรายังพบข้อกล่าวอ้างเดียวกันแพร่กระจายบน Facebook ด้วยเช่นเดียวกัน ตรวจสอบข้อเท็จจริง นายสรยุทธ สุทัศนะจินดา ได้โพสต์ข้อความผ่านเพจ Facebook ชี้แจงถึงกรณีข่าวลือดังกล่าว ว่า ไม่เป็นความจริง โดยคนใกล้ชิดของนายชูวิทย์ได้ยืนยันว่า ปัจจุบันนายชูวิทย์กำลังอยู่ในกระบวนการรักษา ลิงก์ถาวร โดยข่าวลือเกี่ยวกับการเสียชีวิตของนายชูวิทย์นั้นมีการแพร่กระจายอยู่บ่อยครั้ง นับตั้งแต่นายชูวิทย์ได้เดินทางไปรักษาตัวที่ประเทศอังกฤษตั้งแต่เมื่อเดือนพฤศจิกายน ปี 2566 โดยเมื่อวันที่ 29 มีนาคมที่ผ่านมา นางสาวตระการตา กมลวิศิษฏ์ ลูกสาวของนายชูวิทย์ ก็ได้โพสต์ภาพคู่กับบิดาของตน พร้อมระบุว่า “มีข่าวลือว่าพ่อเสียชีวิตแล้ว ขอย้ำนะคะ พ่อต๊ะยังไม่ตายนะคะ” […]

International

น้ำท่วมครั้งใหญ่ในดูไบ ไม่ได้มีสาเหตุมาจากฝนเทียม

เมื่อช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา ดูไบประสบเหตุการณ์ฝนตกครั้งใหญ่ที่สุดในรอบ 75 ปีของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ทำให้เกิดน้ำท่วมเมืองและเหตุขัดข้องในหลายๆ ภาคส่วน รวมถึงและการระงับเที่ยวบินจำนวนมาก และท่ามกลางภัยพิบัติครั้งนี้ มีข้อความบนโซเชียลมีเดียจำนวนมากระบุว่าสาเหตุที่ทำให้เกิดน้ำท่วมใหญ่ครั้งนี้คือการเพาะเมฆ (Cloud Seeding) หรือการทำฝนเทียม อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง: คลิปวิดีโอในอดีต ถูกนำมาแชร์ใหม่ว่าเป็นเหตุการณ์น้ำท่วมในซาอุฯ ครั้งล่าสุด ข้อกล่าวอ้างบนโซเชียลมีเดีย เมื่อเร็วๆ นี้ มีผู้ใช้หลายรายบน Facebook ที่โพสต์ข้อความระบุว่าสาเหตุที่เกิดน้ำท่วมใหญ่ในเมืองดูไบนั้นมีสาเหตุมาจากการทำฝนเทียมในเมือง ที่มา | ลิงก์ถาวร ที่มา | ลิงก์ถาวร ที่มา | ลิงก์ถาวร ตรวจสอบข้อเท็จจริง ศูนย์อุตุนิยมวิทยาแห่งชาติ (National Center of Meteorology: NCM) ซึ่งรับผิดชอบโครงการ Cloud Seeding ในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ระบุกับสำนักข่าว CNBC ว่า ทางศูนย์ฯ ไม่ได้ดำเนินการเพาะเมฆในช่วงก่อนหน้าหรือระหว่างช่วงที่มีเหตุการณ์สภาพอากาศแปรปรวนครั้งนี้แต่อย่างใด Maarten Ambaum ศาสตราจารย์ด้านฟิสิกส์และพลศาสตร์ของชั้นบรรยากาศ University of Reading กล่าวว่าเขาได้พูดคุยกับนักอุตุนิยมวิทยาที่ NCM ที่ได้ปฏิเสธว่าไม่ได้ทำการเพาะเมฆในช่วงระยะเวลาดังกล่าว โดยอธิบายเพิ่มเติมว่าการเพาะเมฆในเอมิเรตส์นั้นใช้กับเมฆที่ไม่ก่อให้เกิดฝน […]

คลิปวิดีโอในอดีต ถูกนำมาแชร์ใหม่ว่าเป็นเหตุการณ์น้ำท่วมในซาอุฯ ครั้งล่าสุด

ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา เกิดพายุรุนแรงและฝนตกหนักจนเกิดน้ำท่วมขึ้นในเมืองดูไบ และอาบูดาบี สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และกลายเป็นเหตุการณ์น้ำท่วมครั้งใหญ่ที่สุดในรอบ 75 ปีของประเทศ จนเกิดเครื่องบินไม่สามารถขึ้นบินตามกำหนด และผู้คนไม่สามารถสัญจรในเมืองได้ตามปกติ โดยนอกจากในประเทศสาธารณรัฐอาหรับเอมิเรตส์แล้ว สภาพอากาศที่รุนแรงเช่นนี้ยังเกิดขึ้นในประเทศใกล้เคียงอย่าง บาห์เรน โอมาน กาตาร์ และซาอุดีอาระเบียด้วยเช่นกัน (ที่มา) ท่ามกลางสถานการณ์ครั้งนี้ เราพบว่ามีผู้ใช้โซเชียลมีเดียได้โพสต์วิดีโอน้ำท่วมในทะเลทรายพร้อมข้อกล่าวอ้างว่าเป็นเหตุการณ์น้ำท่วมในซาอุดีอาระเบีย ซึ่งอาจสร้างความสับสนให้แก่ผู้รับชมได้ ข้อกล่าวอ้างบนโซเชียลมีเดีย เมื่อวันที่ 17 เมษายนที่ผ่านมา มีผู้ใช้ Facebook ได้โพสต์วิดีโอเหตุการณ์น้ำท่วมทะเลทราย พร้อมคำบรรยายว่า “น้ำท่วมซาอุดีอาระเบีย” ที่มา | ลิงก์ถาวร โดยหลังจากดำเนินการตรวจสอบแล้ว เราพบว่า ฟุตเทจในวิดีโอดังกล่าวนั้นไม่ได้มาจากเหตุการณ์น้ำท่วมเมื่อเร็วๆ นี้แต่อย่างใด ตรวจสอบข้อเท็จจริง เราได้ดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงโดยการใช้ฟีเจอร์ค้นหารูปภาพแบบย้อนกลับ (Reverse Image Search) โดยใช้คีย์เฟรมจากวิดีโอข้างต้น และนี่คือผลการตรวจสอบของเรา ฟุตเทจที่ 1: เหตุการณ์น้ำท่วมทะเลทรายในซาอุดีอาระเบียเมื่อปี 2018 เราพบวิดีโอที่ตรงกันจากเว็บไซต์ข่าวของประเทศซาอุดีอาระเบีย ที่รายงานเหตุการณ์น้ำท่วมครั้งกล่าวเมื่อ 26 ตุลาคม 2018 โดยสามารถอ่านข่าวเหตุการณ์ครั้งนี้จากสำนักข่าวอมรินทร์ได้ที่นี่ ฟุตเทจที่ 2 น้ำท่วมโอมานปี […]

ข้อความไวรัลว่าจะไม่มีสุริยุปราคาเต็มดวงอีก 375 ปี ชวนให้เข้าใจผิด

ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา โซเชียลมีเดียต่างให้ความสนใจกับปรากฏการณ์สุริยุปราคาแบบเต็มดวงที่จะเกิดขึ้นในวันที่ 8 เมษายนนี้ (ตามเวลาสหรัฐฯ) และเราพบข้อความไวรัลที่ระบุว่า ปรากฏการณ์สุริยุปราคาแบบเต็มดวงลักษณะนี้จะไม่เกิดขึ้นอีกเป็นเวลา 375 ปี ข้อกล่าวอ้างบนโซเชียลมีเดีย ผู้ใช้ Facebook จำนวนหลายรายได้โพสต์ข้อความว่า “บันทึกวันที่, มันจะเป็นประวัติศาสตร์! ในวันที่ 8 เมษายน 2567 จะเกิดสุริยุปราคาเต็มดวง และจะเปลี่ยนกลางวันเป็นกลางคืน อุณหภูมิจะลดลง สัตว์จะเต็มไปด้วยโคลน และความมืดจะทำให้แสงแดดกลายเป็นกลางคืน เราจะไม่เห็นสุริยุปราคาเต็มดวงเช่นนี้อีกเป็นเวลา 375 ปี” โดยล่าสุดโพสต์ดังกล่าวมีการแชร์ต่อกว่า 12,000 ครั้ง ที่มา | ลิงก์ถาวร ที่มา | ลิงก์ถาวร อย่างไรก็ตาม เราพบว่าข้อกล่าวอ้างดังกล่าวอาจชวนให้ผู้อ่านเกิดความเข้าใจผิดได้ ตรวจสอบข้อเท็จจริง สุริยุปราคาเต็มดวงเป็นปรากฏการณ์ที่ดวงจันทร์โคจรผ่านระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ และบดบังแสงอาทิตย์ ถือเป็นเหตุการณ์ที่หาชมได้ยาก อย่างไรก็ตาม ความถี่ของเหตุการณ์เหล่านี้ไม่ได้ใช้เวลานานหลายร้อยปีตามข้อกล่าวอ้าง ความถี่ของการเกิดปรากฏการณ์สุริยุปราคามาจากปัจจัยหลายประการ ซึ่งรวมถึงวงโคจรของดวงจันทร์ที่โคจรแบบเอียง และเส้นทางการโคจรซึ่งเป็นวงรี ปัจจัยเหล่านี้มีอิทธิพลต่อความถี่และตำแหน่งสุริยุปราคาบนโลก อย่างไรก็ตาม จากข้อมูลจาก NASA ระยะเวลาระหว่างสุริยุปราคาทั้งหมดที่สังเกตได้จากสหรัฐอเมริกาที่อยู่ติดกันนั้นน้อยกว่า 375 ปีมาก หลังจากสุริยุปราคาเต็มดวงที่กำหนดไว้ในวันที่ […]

Follow us