ข้อความว่า ‘หลินฮุ่ย’ เสียชีวิตจาก PM2.5 ไม่เป็นความจริง

ค่าฝุ่น PM2.5 ในประเทศไทยถือเป็นปัญหาที่รอคอยการแก้ไขอย่างเร่งด่วน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแถบภาคเหนือ โดยล่าสุดในวันนี้ (19 เมษายน) จังหวัดเชียงใหม่อยู่ที่อันดับที่ 3 ของเมืองที่มีมลพิษทางอากาศมากที่สุดในโลก จากฐานข้อมูลของ IQAir และแม้สภาพอากาศในเชียงใหม่และเมืองอื่นๆ ในประเทศไทยจะเป็นประเด็นที่ควรให้ความสนใจ อย่างไรก็ตาม เราพบข้อกล่าวอ้างที่อาจสร้างความเข้าใจผิดแก่ผู้คน ที่ระบุว่า หลินฮุ่ย หมีแพนด้าอดีตดาวเด่นประจำสวนสัตว์เชียงใหม่ เสียชีวิตลงเนื่องจากภาวะ PM2.5 ข้อกล่าวอ้างบนโซเชียลมีเดีย เมื่อวันที่ 13 เมษายนที่ผ่านมา ผู้ใช้บนแพลตฟอร์ม X (Twitter) ได้โพสต์ข้อความระบุว่า “ว่าแต่มีใครจำได้มั่งว่าหลินฮุ่ยตายเพราะฝุ่น pm 2.5 เชียงใหม่” โดยล่าสุดโพสต์ดังกล่าวมีการรับชมไปกว่า 3.2 ล้านครั้ง ที่มา | ลิงก์ถาวร อย่างไรก็ตาม สวนสัตว์เชียงใหม่ได้ยืนยันว่า สาเหตุการเสียชีวิตของหลินฮุ่ย ไม่ได้มาจากภาวะ PM 2.5 แต่อย่างใด ตรวจสอบข้อเท็จจริง นายสัตวแพทย์ เทวราช เวชมนัส รักษาการหัวหน้าสุขภาพสัตว์และปฏิบัติหน้าที่นายสัตวแพทย์ประจำโครงการวิจัย และจัดแสดงหมีแพนด้า กล่าวว่า “หลินฮุ่ย” เป็นแพนด้าที่เข้าสู่วัยชราแล้ว ก่อนตายนั้นสุขภาพของหลินฮุ่ยปกติทุกอย่าง และได้มีการตรวจสุขภาพของหลินฮุ่ยทุกเช้า-เย็น ส่วนที่เห็นว่าหลินฮุ่ยเลือดไหลนั้น มาจากอาการเส้นเลือดเปราะที่แตกทำให้เลือดไหลง่าย ส่วนกรณีที่มีหลายคนสงสัยว่า […]

Continue Reading

ภาพไวรัลจากเทศกาลสงกรานต์ เป็นภาพที่สร้างจาก AI

เทศกาลสงกรานต์ถือเป็นช่วงเวลาแห่งความสุขและความสนุกสนานของชาวไทย ภาพบรรยากาศในเทศกาลสงกรานต์จึงได้รับความสนใจและมีการแชร์ต่ออย่างแพร่หลาย ล่าสุด เราพบภาพไวรัลบนโซเชียลมีเดีย ที่ระบุว่าเป็นภาพจากเทศกาลสงกรานต์ที่ผ่านมานี้ โพสต์บนโซเชียลมีเดีย มีผู้ใช้ Facebook ได้โพสต์ภาพการเล่นสงกรานต์ในท่าผาดโผน ซึ่งได้รับความสนใจและแชร์ต่อเป็น Facebook และแพลตฟอร์มออนไลน์อื่นๆ เช่น X (Twitter) และ Instagram ที่มา | ลิงก์ถาวร ที่มา | ลิงก์ถาวร ที่มา | ลิงก์ถาวร นอกจากนี้ ยังมีภาพไวรัลที่อ้างว่าเป็นภาพนักแสดงต่างชาติอย่าง Robert Downey Jr., The Rock และ Tom Cruise มาร่วมฉลองเทศกาลสงกรานต์ที่ประเทศไทยอีกด้วย ที่มา | ลิงก์ถาวร อย่างไรก็ตาม เราพบว่าภาพจากทั้งสองเหตุการณ์ไม่ใช่ภาพจริง แต่เป็นภาพที่สร้างโดยใช้โปรแกรม AI ตรวจสอบข้อเท็จจริง เราได้ดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงโดยการค้นหาที่มาของรูปภาพดังกล่าว และเราพบว่าภาพจากทั้งสองเหตุการณ์ข้างต้น เป็นภาพที่มาจากกลุ่ม AI CREATIVES THAILAND บน Facebook โพสต์ที่มา | […]

Continue Reading

ลูกอม ‘ป๊อปปิ้งแคนดี้’ ไม่มีส่วนประกอบของสารเสพติดตามข้อกล่าวอ้าง

มีภาพและข้อความแพร่กระจายโซเชียลมีเดียเกี่ยวกับขนมยี่ห้อ “Tattoo Popping Candy” ว่ามีส่วนผสมของสารเสพติด และไม่ควรให้บุตรหลานรับประทานเด็ดขาด ข้อกล่าวอ้างบนโซเชียลมีเดีย มีข้อความแพร่กระจายบน WhatsApp ที่ระบุว่าขนมยี่ห้อ “Tattoo Popping Candy” เป็นยาเสพติดประเภทใหม่ที่อำพรางมาในรูปแบบขนม โดยเมื่อละลายจะให้ความรู้สึกซ่า และระเบิดเบาๆ ในปาก ซึ่งสารเสพติดจะเข้าสู่ร่างกาย และระบุว่าขนมดังกล่าวจำหน่ายอยู่บริเวณตรอกซอยเล็กๆ ในศรีลังกา ผู้ปกครองควรเฝ้าระวังและห้ามไม่ให้บุตรหลานรับประทาน นอกจากนี้ข้อกล่าวอ้างดังกล่าวยังแพร่กระจายบน Youtube เช่นเดียวกัน Source | Archive และเนื่องจากขนมยี่ห้อดังกล่าวมีการให้จำหน่ายอย่างแพร่หลายในประเทศไทยด้วย เราจึงตัดสินใจตรวจสอบข้อเท็จจริงในประเด็นนี้ ตรวจสอบข้อเท็จจริง ขนมในข้อกล่าวอ้างข้างต้นคือลูกอมยี่ห้อ “แคร็ก อัพส์” ที่ผลิตโดยบริษัท กวางดง ซันไถ่ ฟู้ดสตัฟ ประเทศจีน ซึ่งเป็นบริษัทผลิตลูกอมหลากหลายประเภท และส่งออกไปกว่า 85 ประเทศทั่วโลก โดยบริษัทได้รับการรับรองมาตรฐานต่างๆ ทั้ง HACCP, ISO9001, ISO22000, BRC และอื่นๆ อีกมากมาย รวมทั้งองค์กรอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA) และองค์การอาหารและยา ประเทศไทยด้วย ภาพจาก: […]

Continue Reading

ภาพไวรัล ‘ช้างปีนต้นไม้’ ไม่ใช่ภาพถ่ายจริงจากกล้องวงจรปิด

เมื่อไม่นานมานี้ มีภาพลักษณะคล้ายภาพจากกล้องวงจรปิดภาพหนึ่งแพร่กระจายอย่างกว้างขวางบนโซเชียลมีเดีย โดยมีการรับชมบนแพลตฟอร์ม X ไปกว่าสองล้านครั้ง โพสต์บนโซเชียลมีเดีย เมื่อวันที่ 23 มีนาคมที่ผ่านมา ผู้ใช้แพลตฟอร์ม X (Twitter) ได้โพสต์ภาพช้างปีนต้นไม้ ซึ่งถ่ายได้จากกล้องวงจรปิด โดยโพสต์ดังกล่าวมีการรับชมไปกว่า 2.9 ล้านครั้ง และรีโพสต์ไปกว่า 57,000 ครั้ง Source | Archive นอกจากนี้ภาพดังกล่าวยังแพร่กระจายบน Facebook และ Instagram อีกด้วย Source | Archive Source | Archive อย่างไรก็ตาม หลังจากดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริง เราพบว่าภาพดังกล่าวไม่ใช่ภาพจริงแต่อย่างใด ตรวจสอบข้อเท็จจริง เราได้ดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงโดยการใช้ฟีเจอร์การค้นหารูปภาพแบบย้อนกลับ (Reverse Image Search) เพื่อทำการหาที่มาของภาพ และพบว่าแท้จริงแล้วภาพดังกล่าวเป็นภาพที่สร้างโดยใช้ Dall-E 3 ซึ่งเป็นโปรแกรมสร้างรูปภาพจาก AI โดยผู้สร้างรูปภาพได้โพสต์ภาพดังกล่าวในกลุ่ม AI CREATIVES THAILAND บน Facebook Source […]

Continue Reading

จริงหรือไม่: ภาพไวรัลพร้อมข้อกล่าวอ้างว่ามาจากภาพยนตร์ Dragon Ball Z ฉบับคนแสดง

เมื่อไม่นานมานี้ มีภาพพร้อมข้อกล่าวอ้างว่าเป็นภาพจากภาพยนตร์เรื่อง Dragon Ball Z เวอร์ชันคนแสดงจาก Netflix แพร่กระจายเป็นวงกว้างบนโซเชียลมีเดีย ข้อกล่าวอ้างบนโซเชียลมีเดีย โพสต์บน Facebook ที่มีรูปภาพและอ้างว่าเป็นภาพจากภาพยนตร์ Dragon Ball Z ของ Netflix ได้รับการเผยแพร่อย่างกว้างขวาง ทำให้เกิดความสนใจในหมู่แฟนการ์ตูนที่รอคอยให้มีการดัดแปลงเป็นฉบับคนแสดง พร้อมคำบรรยายในโพสต์ว่า “ดราก้อนบอล น่าดูมากถ้าพูดถึงการทำหนังหรือซีรีส์สมัยนี้ ความสมจริงสมจัง ทั้งฉาก คอสตูม และขั้นตอนการผลิตต่างๆ บอกเลยว่าไม่ควรพลาด!!! Dragon Ball Z (Saiyan Saga) Live Action in Netflix Soon” Source | Archive นอกจากนี้เรายังพบรูปภาพชุดเดียวกันพร้อมคำกล่าวอ้างที่คล้ายกันในโพสต์บน Facebook หลายรายการ โดยโพสต์เวอร์ชันภาษาอังกฤษมีการแชร์ต่อถึงกว่าหมื่นครั้ง Source | Archive Source | Archive อย่างไรก็ตาม เราตรวจสอบข้อเท็จจริงและพบว่าภาพชุดดังกล่าวไม่ใช่ภาพจริงแต่อย่างใด ตรวจสอบข้อเท็จจริง เราเริ่มตรวจสอบข้อเท็จจริงโดยใช้ฟีเจอร์การค้นหารูปภาพแบบย้อนกลับ (Reverse […]

Continue Reading

ข้อกล่าวอ้างว่าวัคซีน mRNA ทำให้เกิดแท่งสีขาวในร่างกาย “เป็นข้อมูลผิด”

ในปัจจุบัน ข้อมูลที่ไม่ถูกต้องเกี่ยวกับสุขภาพสามารถแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็วบนโซเชียลมีเดียและสร้างความกังวลและความสับสนให้ผู้คนได้ โดยล่าสุด เราพบข้อกล่าวอ้างที่ระบุว่าพบแท่งย้วยสีขาวในผู้รับวัคซีนโควิดชนิด mRNA โดยประเด็นดังกล่าวได้รับความสนใจเป็นอย่างมากในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมานี้ ข้อกล่าวอ้างบนโซเชียลมีเดีย เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ ศาสตราจารย์ นายแพทย์ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา หัวหน้าศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ระบุว่า มีงานวิจัยค้นพบแท่งย้วยสีขาว (White clot) คล้ายหนวดปลาหมึก ทั้งจากคนที่ยังมีชีวิตอยู่และเสียชีวิตจากวัคซีนโควิด ที่มา | ลิงก์ถาวร โดยข้อมูลดังกล่าวได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก โดยมีการเผยแพร่จากสำนักข่าวต่างๆ (เช่น ที่นี่ และที่นี่) รวมถึงมีการแชร์ต่อบนแพลตฟอร์มอื่นๆ อีกด้วย ที่มา | ลิงก์ถาวร ที่มา | ลิงก์ถาวร แถลงการณ์จากสถาบันวัคซีนแห่งชาติ ในวันที่ 21 กุมภาพันธ์ สถาบันวัคซีนแห่งชาติ ได้ออกแถลงการณ์ชี้แจงในกรณีลิ่มเลือดสีขาวและวัคซีนโควิดชนิด mRNA ระบุว่า จากกรณีที่มีการเผยแพร่และส่งต่อข้อมูลเกี่ยวกับการพบสิ่งแปลกปลอมซึ่งมีลักษณะเป็นลิ่มเลือดสีขาว (White clot) ในหลอดเลือดผู้เสียชีวิตที่ได้รับการฉีดวัคซีนโควิด-19 และระบุว่าสามารถพบสิ่งแปลกปลอมนี้ได้ในผู้ที่ยังมีชีวิตที่ได้รับการฉีดวัคซีนโควิด-19 ซึ่งสร้างความตื่นตระหนกให้กับประชาชนในวงกว้าง สถาบันวัคซีนแห่งชาติและภาคีเครือข่ายผู้เชี่ยวชาญไม่ได้นิ่งนอนใจกับประเด็นกังวลดังกล่าว จึงได้ประสานไปยังแพทย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านนิติเวชศาสตร์ […]

Continue Reading

ภาพ AI ถูกนำมาใช้โยงกับภาพล่าสุดของทักษิณ

ในช่วงเช้าวันที่ 18 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา นายทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ได้เดินทางกลับบ้านพัก พร้อมกับนางสาวแพทองธาร ชินวัตร และนางสาวพินทองทา คุณากรวงศ์ บุตรสาวทั้งสอง 2 คน (อ่านข่าวที่นี่) และในช่วงบ่ายของวันที่ 18 ก.พ. นางสาวแพทองธาร ได้โพสต์รูปของนายทักษิณ ในบัญชี Instagram ส่วนตัวของตน และมีผู้ใช้โซเชียลมีเดียได้นำภาพดังกล่าวไปเปรียบเทียบกับภาพที่อ้างว่าเป็นโปสเตอร์ภาพยนตร์ของ Netflix โดยโพสต์ดังกล่าวได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก โพสต์บนโซเชียลมีเดีย ผู้ใช้บัญชี X รายหนึ่งได้โพสต์ภาพล่าสุดนายทักษิณ เปรียบเทียบกับภาพภาพหนึ่ง พร้อมคำบรรยายภาพว่า “คนคิดคอนเทนต์ ต้องดู Netflix แน่ๆ” ที่มา | ลิงก์ถาวร โดยโพสต์กล่าวมีการรับชมไปกว่า 360,000 ครั้งภายในไม่กี่ชั่วโมง และมีผู้ใช้รายหลายแสดงความเห็นภายในโพสต์ว่าภาพดังกล่าวไม่ใช่ภาพจริง แต่เป็นภาพจาก AI เราจึงตัดสินใจตรวจสอบข้อเท็จจริงภาพดังกล่าว บทความที่เกี่ยวข้อง: ภาพเก่าของทักษิณ ถูกนำมาใช้แอบอ้างเป็นภาพล่าสุดขณะรักษาตัวที่รพ. ตรวจสอบข้อเท็จจริง จากการดำเนินตรวจสอบที่มาของรูปภาพ เราไม่พบโปสเตอร์ภาพยนตร์หรือซีรีส์จาก Netflix ที่ตรงกับภาพดังกล่าว อย่างไรก็ตาม […]

Continue Reading

ภาพไวรัลการชุมนุมที่จุฬาฯ ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง

เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ กลุ่มศิษย์เก่าและนิสิตปัจจุบันของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยที่ใช้ชื่อว่า “กลุ่มจุฬาฯ รักพระเทพ” ได้มารวมตัวกันชุมนุมเพื่อถวายความจงรักภักดีต่อ กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ณ ลานพระบรมราชานุสาวรีย์สองรัชกาล จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และเราพบรูปภาพที่ระบุว่าเป็นภาพจากเหตุการณ์ดังกล่าวที่มีการแชร์จำนวนมากบนโซเชียลมีเดีย โพสต์บนโซเชียลมีเดีย เมื่อวานนี้ (15 ก.พ. 2567) มีผู้ใช้บัญชี Facebook รายหนึ่งได้โพสต์รูปภาพพร้อมคำบรรยายภาพว่า “ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในบ่ายวันนี้ !” ที่มา | ลิงก์ถาวร ภาพดังกล่าวได้รับความสนใจอย่างกว้างขวาง โดยมีการแชร์ต่อกว่าสามพันครั้ง โดยมีผู้ใช้หลายรายแสดงความคิดเห็นว่าภาพดังกล่าวเป็นภาพจาก AI ไม่ใช่ภาพจริง เราจึงดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงภาพดังกล่าว ตรวจสอบข้อเท็จจริง จากการตรวจสอบโดยใช้ฟีเจอร์การค้นหารูปภาพแบบย้อนกลับ (Reverse Image Search) เราไม่พบแหล่งที่มาที่น่าเชื่อถือ และไม่พบภาพที่คล้ายกันจากเหตุการณ์ชุมนุมครั้งนี้ นอกจากนี้เราได้ค้นหารูปภาพการชุมนุมดังกล่าวจากแหล่งข่าวที่น่าเชื่อถือเพื่อเปรียบเทียบ และพบว่าภาพไวรัลดังกล่าวมีลักษณะแตกต่างจากภาพบรรยากาศจากแหล่งข่าวต่างๆ อย่างเห็นได้ชัด ภาพจาก TheMATTER (ที่มา | ลิงก์ถาวร) ภาพจาก THE STANDARD (ที่มา | ลิงก์ถาวร) และเมื่อทำการเปรียบเทียบองค์ประกอบต่างๆ ในภาพ จะพบว่าตึกในภาพที่เป็นไวรัลนั้นดูแตกต่างจากภาพตึกหอประชุมจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย […]

Continue Reading

หุ่นยนต์เกี่ยวข้าว: มีจริงหรือแค่วิดีโอตัดต่อ?

เทคโนโลยี AI และการออกแบบกราฟิกที่ก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว ทำให้ไม่ว่าใครที่มีจินตนาการอันสร้างสรรค์ก็สามารถสร้างรูปภาพและวิดีโอที่แปลกใหม่และน่าสนใจได้ อย่างไรก็ตาม มีการแชร์ผลงานเหล่านี้พร้อมข้อกล่าวอ้างที่ชวนให้เข้าใจผิดได้ โดยในบทความนี้ เราจะตรวจสอบคำกล่าวอ้างที่ระบุว่าเป็นวิดีโอของหุ่นยนต์กำลังเกี่ยวข้าวในทุ่งนา โพสต์บนโซเชียลมีเดีย มีคลิปวิดีโอสั้นๆ ที่อ้างว่าเป็นเหตุการณ์ที่หุ่นยนต์กำลังเกี่ยวข้าว โดยหุ่นยนต์ในวิดีโอดังกล่าวมีลักษณะการเคลื่อนไหวคล้ายคลึงกับมนุษย์ โดยวิดีโอดังกล่าวได้รับความสนใจอย่างมากในโซเชียลมีเดีย Source | Archive วิดีโอดังกล่าวถูกแชร์ในภาษาต่างๆ และกลายเป็นไวรัลบน TikTok (รับชมได้ที่นี่) นอกจากนี้ เรายังพบวิดีโอลักษณะเดียวกันบนแพลตฟอร์ม X (Twitter) และ YouTube ซึ่งมีวิดีโอหุ่นยนต์พร้อมข้อกล่าวอ้างต่างๆ มากมาย ตรวจสอบข้อเท็จจริง จากการตรวจสอบคลิปไวรัลดังกล่าวอย่างละเอียด เราสังเกตเห็นความผิดปกติหลายประการในวิดีโอ เช่น การเคลื่อนไหวของหุ่นยนต์ พื้นหลังในวิดีโอ โดยจะเห็นว่าขาของหุ่นยนต์ดูเหมือนไม่ได้สัมผัสพื้นโดยตรงในหลายครั้ง และบริเวณรอบๆ ตัวของหุ่นยนต์ก็ดูพร่ามัว ซึ่งเป็นสัญญาณของการบิดเบือนจากฟุตเทจต้นฉบับ เราได้ลองใช้ฟีเจอร์ค้นหารูปภาพแบบย้อนกลับ (Reverse Image Search) และพบว่ามีการโพสต์วิดีโอดังกล่าวในบัญชี “@TheFigen_” บนแพลตฟอร์ม ‘X’ ในเดือนมกราคม 2024 ที่ผ่านมา และผู้ใช้จำนวนมากบนแพลตฟอร์มก็ต่างแสดงความคิดเห็นว่าวิดีโอดังกล่าวสร้างขึ้นโดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในเวลาต่อมาวิดีโอดังกล่าวก็ถูกลบไป นอกจากนี้ เรายังพบวิดีโออื่นที่มีพื้นหลังเดียวกัน แต่ใช้หุ่นยนต์ตัวอื่น […]

Continue Reading

รัฐบาลยืนยัน ไม่มีการปรับเบี้ยสมทบประกันสังคมเพิ่มในปี 2567

ในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา มีข้อมูลที่เกี่ยวข้องแพร่กระจายโดยแนะนำว่าสำนักงานประกันสังคมแห่งประเทศไทย (สปส.) วางแผนที่จะดำเนินการเพิ่มการหักเงินเดือนสำหรับกองทุน ส.ส. ในปีหน้า ในช่วงปลายปีที่ผ่านมา มีข้อกล่าวอ้างที่ระบุว่าสำนักงานประกันสังคมจะปรับเพิ่มเบี้ยสมทบที่หักจากเงินเดือนเพิ่มขึ้น จากเดิมไม่เกิน 750 บาทต่อเดือน โพสต์บนโซเชียลมีเดีย เมื่อช่วงเดือนธันวาคมที่ผ่านมา ผู้ใช้ Facebook หลายรายได้โพสต์ข้อความระบุว่าในปี 2567 จะมีการปรับเพิ่มเบี้ยประกันสังคม จากสูงสุด 750 บาทต่อเดือน เป็น 875 บาทต่อเดือน โดยข้อกล่าวอ้างนี้ถูกแชร์ต่ออย่างแพร่หลายบนโซเชียลมีเดีย Source | Archive Source | Archive Source | Archive รัฐบาลยืนยัน ไม่มีการปรับขึ้นเบี้ยสมทบ ในวันที่ 5 มกราคม 2567 นายคารม พลพรกลาง รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า กรณีที่ระบุว่าสำนักงานประกันสังคมเตรียมเก็บเบี้ยสมทบเพิ่ม จาก 750 เป็น 875 บาทต่อเดือน โดยเริ่มวันที่ 1 มกราคม 2567 นั้น เป็นข้อมูลเท็จ โดยทางสำนักงานประกันสังคม กระทรวงแรงงาน […]

Continue Reading